"Yaratıcı Süreçte Üç Harita" ile Tanışın !
Updated: 8 hours ago
Sanat Terapisi Uygulayıcısı Gonca Elbeyli Liderliğinde
4 Kasım 2026, Çarşamba Akşamı, 18.00-19.30 - Ücretsiz Tanışma Webinarı
Terapötik ve dışavurumcu süreçte belirsizliğin içinde kaybolmamak ve o alanı danışan için güvenli bir kap (containment) haline getirebilmek için sağlam bir yapıya, yani haritalara ihtiyaç var.
John Keats’in ortaya attığı "Negative Capability" (Olumsuz Yetenek) kavramı, "Bir insanın; . mantıklı gerekçeler veya gerçeklerin peşine düşüp akıl yürütmeye hırslı bir şekilde girişmeden, belirsizlikler, gizemler ve şüpheler içinde kalabilme yetisidir.”. Keats'e göre büyük sanatçılar (örneğin Shakespeare), her şeyi mantık çerçevesinde açıklamak veya mutlak bir sonuca bağlamak zorunda hissetmeden, yaşamın getirdiği çelişki ve karmaşayı olduğu gibi kucaklayabilme olgunluğuna ("Negative Capability") sahiptir.
20. yüzyılın ortalarından itibaren psikoterapiye, psikanalize ve özellikle de Sanat Terapisine (Art Therapy) oldukça güçlü bir şekilde aktarılmıştır. Edebiyattaki "estetik belirsizliği kucaklama" düşüncesi, terapide "zihinsel ve duygusal belirsizliğe dayanabilme esnekliği" olarak yeniden tanımlanmıştır.
Danışanlar sıklıkla, yaratıcı sürece başlamadan önce sıklıkla direnç yaşarlar. "Ben çizemem", "Güzel olmayacak" veya "Ne çizeceğimi bilmiyorum" ifadeleri ile belirsizliğin verdiği kaygı ve korkuyu ifade ederler. Bu durum, mantığın ve kontrolün (Keats'in deyimiyle "fact and reason") devreye girmesidir. Negative Capability, danışanın ne çıkacağını bilmeden malzemeyle baş başa kalmasına izin verir. Ortaya "güzel" bir eser çıkarmak değil, "belirsiz" olanı kağıda dökme cesaretidir.
Süreçte olduğu kadar, ürünle karşılaşma esnasında devreye giren Negative Capability, hem terapiste hem danışana resimdeki bir sembolün birden fazla (ve hatta birbiriyle çelişen) anlam taşıyabileceğini kabul etme esnekliği sunar. Resme "Bu kesinlikle şu anlama geliyor" demek yerine, "Bu imgenin hissettirdiği belirsizlikte biraz duralım" diyebilmeyi sağlar.
Ancak, Negative Capability (olumsuz yetenek), haritasız veya pusulasız yola çıkmak anlamına gelmez. Aksine, haritayı "arazi" ile karıştırmadan kullanabilme esnekliğidir.
Gonca Elbeyli liderliğinde gerçekleşecek Üç Harita başlıklı programda, katılımcılar bir sürecin liderliğini üstlenirken belirsizliği tutmayı sağlayan üç temel model: (1) Expressive Therapies Continuum (ETC), (2) Movement, Sound, Storytelling, Silence (MSSS), (3) Travma-Duyarlı Dışavurumcu Sanat Terapisinin 7 İlkesi ile tanışacaklardır.
